Critical trader video notes

Chapter 2

2 market types / market characters:

• Balanced market = sideways
• Inbalanced = trending market

Voorbeeld van benzineprijzen

Stel je gaat altijd naar dezelfde pomp. Op een gegeven moment weet je wat de 'eerlijke' (normale) prijzen zijn. De perceptie van de prijs is fair.

Als de prijs ineens een stuk lager ligt dan dat je gewend bent, dan zou je extra kunnen kopen. Als de prijs hoger ligt koop je misschien niet of minder; de prijs is unfair.

You view the actual price in context of its development in time. Dit is hoe de waarde wordt gezien in elke markt.

Een fair prijs is daarom die prijs waar op de markt het meest wordt gehandeld binnen een bepaalde periode.

De fair prijs kan gevonden worden met Volume. Volume is de meting van het aantal transacties (trades) van een markt. Voorbeeld: als het volume 50 is, betekent dit dat er 50 shares verhandeld zijn.

Een volume van 1 betekent: 1 koop order en 1 verkoop order.

Als de fair price degene is waarmee het meest wordt gehandeld op de markt, wat betekent dit dan in termen van volume voor deze prijs?

• Het volume zal het hoogste zijn voor deze prijs.
• Dit is de manier waarop de fair prijs kan worden geidentificeerd.

Fair price en market types

 Balanced market:

1. De meerderheid van het volume is geconcentreerd in het midden van de range
2. De fair prijs is in het midden van de range
3. De fair prijs is stabiel voor een bepaalde periode totdat de range wordt doorbroken

Hoe verder de prijs afwijkt van de fair prijs, des te lager is het volume. Dit geld voor zowel een hogere als een lagere prijs.

Als de prijs te hoog wordt, wordt de interesse van de kopers lager. Andersom geldt dit ook, als de prijs te laag wordt, verliest het de interesse van de verkopers.

Inbalance market

1. Volume is niet gelijkmatig verdeeld
2. Fair price is niet stabiel, maar beweegt

Point of Control (POC)

Het Point of Control is de fair price. Bij de volume profile is dit de grootste horizontale bar. De meeste traders reageren op dit level en beschouwen deze prijs als de fair price.

Value area (VA)

De Value Area is de groene area van volume profile. Dit gebied zit ongeveer 70% om de POC heen. De prijzen in dit gebied worden beschouwd als 'good value', met de POC als de beste prijs.

In dit gebied worden geen trades geplaatst

Value Area High (VAH)

Deze area zit boven de Value Area en wordt gezien als unfair high. De meeste traders beschouwen deze prijs dus als te duur. Verkopers zullen hier verschijnen omdat zij de prijs hoog genoeg vinden om te verkopen. Het idee is dus om te verkopen in dit gebied.

Value Area Low (VAL)

Deze area zit onder de VA en wordt gezien als unfair laag. Kopers zullen hier verschijnen omdat zij de prijs laag vinden. Het idee is dus om hier te kopen.

Chapter 3 - Balanced market

Het eerste potentiele teken van een sideways market is als in een optrend, de recent high niet wordt doorbroken. Ditzelfde geldt ook bij een downtrend: als de recent low niet lager is dan de vorige low, kan dit een teken zijn van het begin van een balanced market.

Om te kijken of de market sideways is, kan de Volume Profiler worden ingezet:

 

De afbeelding laat een VP zien welke een typische volume distributie aantoont van een sideways market: Het volume neemt af boven de VAH, volume neem took af bij VAL en de POC zit (grofweg) in het midden.

De onderstaande afbeelding geeft aan wat niet wordt beschouwd als een balanced market met dezelfde price action:

Als de VP er uit zou zien als getekend op de afbeelding, dus met de POC aan de bovenkant van de range, dan is dit geen balanced market. Als de VP er zo uit zou zien, betekent dit dat de traders hogere prijzen aan het accpeteren zijn. Om deze reden is de kans op een break-out groter: de traders zijn immers bereid om duurder te kopen.

Andersom geldt dezelfde logica:

Traders accepteren nu de prijzen in de onderkant van de range. De kans op een breakout naar beneden is hierdoor groter.

Nadat de VP toegepast op de price range, moeten de key levels bepaald worden.

Als eerste, kijk naar de VAL, duidelijk is dat deze prijzen niet geaccepteerd worden:

Dat de prijzen niet worden geaccepteerd wordt duidelijk gemaakt omdat de prijs direct omkeerde terug naar boven. De prijs wordt dus aan de onderkant afgewezen en daardoor stijgt de prijs weer.

Voor de bovenkant geldt hetzelfde:

De hoge prijzen worden niet geaccepteerd: als de prijs in deze regionen komt, wordt de prijs afgewezen waardoor de prijs weer zakt.

De prijs brak één keer dit hoge level, maar dit was een false break-out. De markt maakt false break-outs om retail traders te lokken. Dit gebeurt regelmatig omdat de markt zijn range moet uitbreiden zodat er op nieuwe prijzen getrade kan worden. Door dit te doen, worden dus nieuwe traders aagelokt.

Dat het om een false-breakout gaat is af te lezen aan de VP:

De false-breakout is in de afbeelding omcirkeld. De volume distributie bij de break-out candle is erg klein, dit betekent dat de prijzen dus niet worden gaccepteerd. Daarnaast heeft de VP nog steeds een symmetrische vorm. Het feit dat er niet genoeg volume is tijdens de breakout, betekent dat traders prijzen buiten de range niet accepteren. Hun interesse is erg klein, en wordt alsmaar kleiner bij hogere prijzen. Alleen retail traders stappen nu in, zij bieden dus liquiditeit aan professionele traders die wel doorhebben dat het hier om een false breakout gaat.

Wanneer zou het dan wel een geldige breakout kunnen zijn? Pas als het volume ook mee zou bewegen. Dit zou er dan als volgt uitzien:

Boven in VP is middels de lijnen aangegeven hoe het volume er uit zou moeten zien bij een oprechte breakout. Als er nieuwe volume distributie zou plaatsvinden, zou dit betekenen dat deze prijzen geaccepteerd worden door de traders, een groeiende interesse.

Nu de high en de low geïdentificeerd zijn, kunnen de key levels ingetekend worden:

In een balanced markt wordt gekeken naar twee levels:

1. Vaue Area High (VAH) om short te gaan
2. Value Area Low (VAL) om long te gaan

Deze levels worden getekend op basis van price action en dus de VP. 

Bij de prijs rondom de POC worden geen trades gemaakt. Er worden enkel trades gemaakt op de randen van balanced markets. De gedachte hierachter bij een balanced market is dat de markt de neiging heeft om van de ene kant van de range naar de andere kant van de range te gaan.

Nadat de market een poosje in een range heeft getrade, wordt de range erg zichtbaar / opvallend:

Als de range te opvallend is geworden, stappen de meeste amateur traders in. Dit is tevens het punt dat de range stop met werken. Logisch gezien blijft de markt niet voor altijd in een range traden. Als de s/r levels te duidelijk / opzichtig worden, wordt de range doorbroken:

In de afbeelding is te zien dat de range wordt doorbroken naar beneden. Een nieuwe (lagere balans) is gevonden en de markt trade weer in een range.

Er vindt dus steeds hetzelfde proces plaats: 

1.  de markt is balanced - is in een range

2.  de range wordt doorbroken (vaak door fundamentals) en is dus trending

3.  de markt settled en komt weer in balans en alles begint weer van voor af aan.

Karakterstieken van een balanced market zijn

1. De vorm van de Volume Profiler is symmetrisch: POC in het midden en afnemend volume in Value Area High en Value Area Low. Het afnemende volume in VAH en VAL betekend dat deze prijzen niet worden geaccepteerd. Let er wel op dat dit geen precieze symmetrische vorm hoeft te zijn. Bepaal dit naar eigen inzicht.
2. Balanced markets hebben de neiging om te bewegen van VAH naar VAL en weer terug.
3. Beweging binnen een range wordt op een gegeven moment te opzichtig. Wanneer dit gebeurt zal de range doorbroken worden.
4. Als de range is doorbroken dan vind de markt een nieuw 'area of value' en maakt het een nieuwe range.

Trading strategie bij een balanced market:

1. Trades worden enkel geopend bij VAH of VAL; er wordt niet getrade rondom de POC.
2. Kijk naar de volume verdeling buiten de Value Area om te bepalen of een oprechte breakout aannemelijk is. Als dit het geval is, dan wordt de trade niet gemaakt.

Chapter 5 - Support and resistance, higher time-frame analysis

Video 1: Example 1 - Trending Market

De primary time-frame (daily) is het time-frame waarmee de trades geopend worden. De secondary higher (weekly) time-frame wordt gebruikt om de lange termijn en bredere context van de markt te bepalen. Vor het daytraden zou gebruik gemaakt kunnen voor de 30 min. time-frame als de secondary time-frame en de 5 min. als de primary time-frame.

Met de primary timeframe wordt de short term context bepaald en met de secondary time-frame de wider context van de markt. Daarnaast worden ook key s/r levels bepaalt d.m.v. van Volume Profile en price action.

Als eerste wordt altijd gestart met de analyse van de higher time-frame. De volgende informatie wordt opgehaald door de analyse van de higher time-frame:

• Is de markt trending of balanced
• Major s/r levels

Bij het bepalen om wat voor soort markt het gaat (trending of balanced) wordt gekeken naar price action, zonder moving averages. Als de markt in staat is om steeds de higher highs te doorbreken, is er spraken van een uptrend. Andersom is er sprake van een downtrend. Als geen van beide het geval is, dan is het een balanced - of sideways - markt.

Nadat het type van de markt is bepaald, wordt de Volume Profiler geplot. De VP kan een uptrend valideren: kleine volume distributies zijn zichtbaar en hiertussen zitten Low Volume Nodes (LVN). Dit betekent dat de markt kleine ranges omhoog maakt, welke gescheiden zijn door areas met laag volume.

Voor elke LVN kan een s/r level getekend worden, rekening houdend met de price action. Bij een LVN dient er een (duidelijke) reactie te zien te zijn in de vorm van reversal/rejection. 

Op dit moment zijn deze levels nog maar een indicatie, want we zitten nog steeds op de higher time-frame. Op de primary time-frame worden deze levels gefinetuned.

Support en Resistance levels worden getekend op basis van de Low Volume Nodes van de Volume Profiler.

Een s/r level dient snel doorbroken te worden. Dit geeft namelijk aan dat de markt deze prijs niet accepteert en dat maakt dit level een goed s/r level. Als de markt blijft hangen op een level, dan betekent dit dat de markt de prijs accepteert en daarmee vervalt dit s/r level. Een voorbeeld hiervan is te zien op de volgende afbeelding:

In eerste instantie wordt het level (het verlengde van de paarse bar) twee keer afgewezen, maar later vind er een price congestion plaats (onder de Point of Control). Door deze price congestion vervalt dit s/r level.

Het doorbreken van een s/r level en vervolgens het testen ervan is gebruikelijk in een trending markt. Het maakt kleine ranges en maakt LVN's. 

In een trending markt wordt er getrade in de LVN's in de richting van de trends.

De omcirkelde gebieden toont de price action op de s/r levels in de weekly time-frame.

Nadat de analyse van de higher time-frame klaar is, start de analyse van de primary time-frame. Dit gebeurt met de volgende stappen:

1. Start met het identificeren van de balanced areas:

De afbeelding laat de ranges zien op de daily time-frame. Op dit moment bevindt de markt zich in Range 1.

2. Nadat de ranges zijn geïdentificeerd, wordt op elke range een VP toegepast:

De reden hiervoor is dat de VP's meer informatie geven dan alleen te kijken naar price action. Wat als eerste opvalt is dat de LVN's van de weekly time-frame overeenkomen met de price action op de daily time-frame. Daarnaast komen de LVN's van de weekly time-frame ook overeen met de Value Area High en Value Area Low van de ranges. Dit is precies wat zou moeten gebeuren: dezelfde logica van price acceptance en non-acceptance wordt bevestigd op beide time-frames.

Om het level te bepalen waar vandaan getrade gaat worden, moet met het volgende rekening worden gehouden:

1. Volume Profile. s/r levels worden alleen getekend in LVN, VAH en VAL.
   
   
   
2. Price action. Candlesticks openen en sluiten in dit gebied. De price action moet aantonen dat er rejections/reversals plaatsvinden op de prijslevel, wat aangeeft dat de markt deze prijs area niet accepteert.
   
   
   
3. Risk management. De s/r moeten op locaties staan waar ze kunnen acteren van barricades. Als de trade wordt gemaakt, dan wordt de stop-loss achter deze barricade (= s/r area) gezet. Zie rode lijn in onderstaande afbeelding.
   

Let er bij de s/r levels wel op dit geen exacte levels zijn, als de markt er iets doorheen gaat, of er iets boven blijft hangen, betekent dit niet dat er geen trades geplaatst kunnen worden. Het s/r level is dus een richtlijn.

De analyse is nu compleet. Deze analyse heeft de volgende informatie opgeleverd:

• De markt is in een sterke uptrend op beide time-frimes
• De markt trade nu in een kleine range in een uptrend
• Professionals zijn waarschijnlijk actief op de low van deze range, waar waarschijnlijk de retail sellers zullen worden 'geabsorbeerd'.

In deze situatie wordt er gewacht op twee mogelijkheden.

1. Als de markt terugkomt op het support level, dan wordt er gekocht
2. Als de markt de range doorbreekt en de prijs wordt geaccepteerd, dan wordt er een nieuw s/r level getekend, waarschijnlijk aan de high van de huidige range. Daarna wordt gewacht totdat de markt terugkomt op dat level en dan wordt er gekocht.

Voorbeeld als de prijs terugkomt op een s/r level

Situatie:

De groene pijl geeft aan dat de markt in het s/r level terecht is gekomen. Het lijkt er op dat de markt een sterk s/r level gaat doorbreken, maar dit vormt eigenlijk een koopsignaal. In situaties zoals deze wordt juist de trade genomen in de tegenovergestelde richting. Hier volgt waarom.

De retail traders zijn aan het verkopen omdat zij denken dat de markt het s/r level zal doorbreken. Dit denken zij omdat de markt de previous low heeft doorbroken, zie de rode lijn in bovenstaande afbeelding. De retail traders worden gevoed door indicators die nu zeer waarschijnlijk een verkoopsignaal geven. Veel traders volgen deze signalen, maar deze traders kijken niet naar wat er gebeurt op de higher time-frame. Zij hebben dus niet door dat zij aan het verkopen zijn in een sterke uptrend. Daarbij hebben zij ook niet door dat dit level een sterk level is omdat dit een level is van een higher time-frame.

Professionals kopen op dit level omdat zij het s/r level sterk achten, gebaseerd op de analyse van de higher time-frame. Om deze reden vinden zij dat zij weinig risico lopen om long te gaan op deze prijs. Zij hebben waarschijnlijk buy limit orders staan op dit level.

Dit is wat er vervolgens gebeurde:

De markt kende een false break-out en ging terug naar de huidige range. De retail sellers waren trapped en boden liquiditeit aan professionals die op dat level kochten.

De volgende afbeelding laat zien dat de markt in de high van de range zit:

In deze situaties wordt er niet shirt gegaan, omdat dit tegen de sterke trend in is, hier is namelijk sprake van een sterke uptrend.

Vervolgens wordt de range doorbroken en is er een nieuwe high gemaakt:

Daarna wordt er een tijdje getrade in de Value Area High van de range. Dit betekent dat deze prijs nu wordt geaccepteerd. Vervolgens moet het huidige level iets worden aangepast omdat hij gezien vanuit de prijs niet meer logisch is. Daarnaast wordt er een nieuwe VP toegepast voor deze nieuwe range omdat er een nieuwe range begint met deze nieuwe hogere prijzen:

De afbeelding laat zien dat de middelste s/r level iets gezakt is zodat deze matched met beide VP's: het level komt van de VAH in de VAL, gezien van links naar rechts. Verder is er ook een nieuw s/r level getekend, te zien in het rood. Het level is rood omdat er niet short wordt gegaan op dit level. Pas als dit level wordt doorbroken en er nieuwe higher ranges vormen, dan wordt dit level groen en wordt het nieuwe level rood.

De volgende dagen vond er een false breakout plaats in de high van de range:

De kopers van de breakout kochten op de slechts mogelijke plek: er is namelijk geen logische plek voor een stop-loss. Daarom worden er geen breakouts getrade.

Als key s/r levels zomaar worden doorbroken ligt daar zeer waarschijnlijk nieuws aan ten grondslag. In deze situaties wordt niet getrade zolang de markt niet stabiliseert. Pas als de markt gestabiliseert is, kan er weer voorzichtig worden gekeken of er getrade kan worden. Met stabiliseren wordt bedoeld dat de markt weer reageert op s/r levels en het momentum afneemt.

Chapter 6 - entries, trade and risk-management, exists

Video 2 - micro-context of markets

Om te bepalen hoe we de markt opgaan, moet eerst bepaalt worden wat het momentum van de markt is. Voordat we een trade openen wordt eerst geanalyseerd hoe de markt zich gedraagt in termen van price action. Dit wordt ook wel de micro-context van de markt genoemd.

Er zijn twee verschillende soorten micro-contexts

1. Strong micro context
2. Normal micro context

Strong micro context

De markt is in een uptrend of in een down trend.

Regels die een strong micro context bepalen:

1. De markt is closing lager en lager meerdere dagen op rij (of hoger en hoger meerdere dagen op rij) zonder een pullback te maken. De markt is biased voor 1 kant (down of up) en de markt is niet sterk genoeg om een pullback te maken.
2. Als het de markt lukt om een pullback te maken, wordt deze meteen de kop ingedrukt. De volgende candlestick maakte de pullback weer ongedaan. De markt toont weinig tot geen reactie op s/r levels. 
3. Candlesticks down (of up) hebben een grotere range dan de candlesticks up (of down). Dit komt omdat de sellers agressiever zijn dan de buyers (of andersom). De distributie van candlestick is oneven: bijna alle candlesticks gaan één kant op (= geen pullbacks = geen price swings).
4. De markt maakt geen price swings, oftewel de markt is niet actief op beide kanten, alleen maar één kant (up of down). De markt heeft een sterk momentum naar beneden (of boven) met erg weinig activiteit naar de andere kant. 

Deze situaties heten een strong micro-context of ongezonde (umhealthy) trend. Deze context wordt vaak veroorzaakt door fundamentals (nieuws). Dit kan dagen, soms jaren duren.

Bij een strong micro context wordt een reactive timing voor de entries gebruikt.

Normal context

De markt is act1ef aan biede zijdes, dus zowel up en down. Dit gebeurt omdat er normale price swings worden gemaakt.

1. De markt maakt normale price swings. De markt is aan beide kanten actief (up en down) en maakt pullbacks van gelijke grootte. Ook reageert de markt op s/r levels.
2. Beide candlesticks, up en down, hebben grofweg dezelfde grootte / range.
3. Gelijkwaardige distributie van up en down candlesticks. Ongeveer hetzelfde aantal candlesticks up en down. Dit bevestigd de aanname dat de markt healty is en niet biased in één kant (up of down).

Als een strong micro context met gemak een s/r level breekt, dan is dit de richting waarin we traden. Stel dat er na deze run een pullback komt, dan ga je dus niet mee in deze richting, maar in de richting van de strong context.

Bij een normal context wordt gebruik gemaakt van proactive timing voor entries

No trading

1. Vaak verschijnt er een candlestick die vele malen groter is dan gemiddelde candlestick. Oorzaak is vaak fundamentals
2. De markt breekt gemakkelijk door s/r levels zonder pullbacks
3. Er komen gaps in de markt. Dit betekent dat er voor bepaalde prijzen geen limit orders zijn. Dit past in deze strategie omdat deze strategie gebaseerd is op het opslokken van limit orders.

Video 3 - Timing of entry

normal micro context = proactive entry =  market order = direct handelen

strong micro context = reactive entry = limit order = afwachtend

Regels

1. markt is actief op een s/r level; ligt in lijn met het karakter van de markt (balanced of inbalanced = sideways of trending); higher TF analysis en micro context.
2. de markt moet aantonen dat het moeite heeft om door het s/r level heen te komen. Er moet dus (minor) price congestion plaatsvinden in de area van het s/r level. Als er price congestion plaatsvind betekent dit dat er veel limit order zijn geplaatst, welke acteren als een barrier voor market orders. Market orders worden daardoor gestopt door limit orders wat er voor zorgt dat de markt stopt en dus voor de price congestion zorgt. 
3. Nadat de price congestion heeft plaatsgevonden wordt er gewacht op een false breakout. Gewacht wordt op een volatile candlestick welke door de price congestion breakt. Deze candlestick moet een grotere range hebben dan candlesticks in de price congestion. Dit is belangrijk omdat tijdens een volatile candlestick, welke door een minor level breakt, er veel retail traders zijn die speculeren op een breakout van dat level. Deze strategie trade juist in de tegenovergestelde richting; de entry is tegen de richting in van de retail traders. 
4. Er moet een duidelijk spike zichtbaar zijn op de candle die de price congestion breakt. Dit bevestigd namelijk de aanname dat market orders zijn geabsorbeerd door limit orders. Het volume van de breakout candle moet hoger zijn dan het volume van de price congestion candlesticks. 
5. Als aan alle bovenstaande regels is voldaan dan wordt de entry gedaan:
   a) op de close van de breakout candle
   b) door een limit order welke geplaatst wordt voor een iets betere prijs.

Bij een reactive entry (limit order) wacht op de initial reversal in de richting van de trend die we willen traden. Dit is anders dan de proactive entry omdat niet gewacht wordt op de reversal van de markt, maar de entry gemaakt wordt tegen het huidige momentum.

Bij een reactive entry wordt een order geplaatst bij de close van de candlestick die de price congestion doorbrak.

Video 3.1 - Timing of Entry - Example 1

Stappen van de strategy

1. bepaal de s/r levels op primary timeframe obv volume profile en price action
2. bepaal de s/r levels op secundary timeframe obv volume profile en price action
3. bepaal markt type obv primary timeframe: balanced (sideways) of inbalanced (trending)
4. als de markt bij een s/r level komt, wacht totdat de markt begint te reageren op dit level. 
   - wacht tot er een minor price congestion start bij dit level. markt moet nu dus sideways gaan
5.  wacht op een volatile candlestick die de price congestion doorbreekt / wacht op de (false) breakout. 
6. de volatile candlestick moet (aanzienlijk) meer volume hebben dan de candlesticks van de price congestion

Situatie: in een uptrend vormt zich een pullback. De pullback heeft nu een s/r level bereikt.

Wat gebeurt er vanuit het oogunt van supply en demand

retail buyers gaan long op het s/r level. Hun stoploss ligt onder het s/r level. Na een paar candles is de instroom van de kopers uitgeput, er komen geen kopers meer. Deze candles samen vormen de price congestion. Nadat de price congestion zich heet gevormt, wordt gewacht om te kijken of de markt de stoplosses gaat nemen.

Omdat er nu geen kopers meer zijn, is er weinig volume nodig om te prijs verder te laten dalen. M.a.w. er zijn dus weinig verkopers nodig om de prijs te laten dalen.

Als de prijs daalt, en dus onder de s/r level van de price congestion komt, dan worden de stoplosses getriggered van de kopers die tijdens de price congestion hebben gekocht.

Dit zorgt er voor dat er een volatile candlestick komt: de stoplosses worden getriggered (worden verkocht) door buy limit orders. Deze stoplosses zorgen dus voor veel volume onder de congestion.

Deze volatile candle is erg belangrijk omdat dit aangeeft dat de limit orders de stoplosses absorberen, maar ook dat de market sell orders worden geabsorbeerd.

Dit bevestigd dat er waarschijnlijk een false breakout plaatsvindt.

Belangrijk is verder dat er een snelle en plotselinge beweging is die de congestion doorbreekt binnen één candlestick in plaats van een langzame breakout van de congestion die meerdere candlesticks in beslag neemt. De strategie is om tegen een snelle spike van een price congestion te traden.

De reden dat de breakout candle veel volume moet hebben is omdat er van uit gegaan wordt dat er veel stoplosses afgaan en de markt de sell order absorbeerd door buy limit orders.

Als er dus weinig volume is, dan zijn er kennelijk weinig stoplosses en is de markt onvoldoende geabsorbeerd, wat een risico kan zijn voor de reversal.

How to determine the width of S/R levels

Hoe dikker de volume bars op de Volume Profile, des te meer s/r levels worden weggefilterd. Bij 'dikkere' volume bars wordt de VP 'smoother'. 

Regels om de dikte van het s/r level te bepalen

Ga op zoek naar de volgende recente reversals:

1. Kijk naar de body reversal candles die uit 2 candles bestaan die nagenoeg dezelfde grootte in body hebben. De body van deze candles geeft de dikte van het s/r level aan. 
2. Kijk naar een candle met een (grote) wick die een potentieel level reject. Gedachte is dat de reversal nu heeft plaatsgevonden in één candle in plaats van twee. De hoogte van de wick geeft hier de dikte van het s/r level aan
3. Kijk naar reversal patterns, zoals bijv. een morning of evening star. De totale hoogte van het pattern geeft de dikte van het s/r level aan.

Vervolgens wordt bekeken uit hoeveel ticks de hoogte van het s/r level bestaat. Doe dit voor alledrie de stappen. Tot slot wordt gekeken naar het gemiddelde. Dit aantal ticks is nu de dikte van het s/r level.

De reden dat op deze manier het s/r level wordt bepaald is om te voorkomen dat de stop-loss gepakt wordt bij een reversal. De stop-loss wordt in deze strategy namelijk achter het s/r level geplaatst. Om te voorkomen dat de stop-loss gepakt wordt, moet er dus voor worden gezorgd dat deze niet tijdens een reversal gepakt wordt.

Voorbeeld hoe de dikte wordt bepaald van de s/r levels o.b.v. reversals.

De uitgetekende s/r levels.

Dikte van de volume bars op de VP

Om te beginnen kan als stelregel aangenomen worden dat er vijf volume bars in één s/r level moeten passen.

Verdere verdiepingen

 - Nison trading principles

Inside candle

Een inside candle is een candle waarvan de high en low volledig in de high en low zitten van de vorige candle:

Duidelijk is te zien dat de rechter candle volledig in de range valt van de linker candle. De rechter candle is daarom een inside candle.

Een inside candle is belangrijk omdat hij 'rust' geeft. Daarbij toont het ook besluiteloosheid (indecision) aan en geeft het traders de mogelijkheid om een breakout te nemen en om een nieuwe 'korte duur' direction (naar boven of beneden) te bepalen.

Inside candles bouwen compressie op, de druk wordt opgevoerd.

Manieren om de inside candle te traden

De eerste manier om een inside candle te traden is door de entry te plaatsen iets boven de high van de inside candle. De stop wordt onder de low van de eerste candle gezet:

De pijl toont de inside candle aan.

De tweede manier om gebruik te maken van de inside candle is om in te stappen bij een retest. Je wacht af totdat er een pullback plaatsvind en op het moment dat de pullback de high van de inside candle bereikt neem je de trade. De stop loss zet je wederom op de low van de vorige candle (de S-curve).

Let wel, deze manier werkt beter als de wave al wat verder gevolgd is en de kans groot is dat er een pullback komt / dat er een S-curve gaat komen.

High wave candle

Een high wave candle is een vorm van een doji en wordt in de afbeelding aangegeven met de blauwe opwaartse pijl. De candle heeft aan zowel de bovenkant als de onderkant een grote wick.

Te zien is ook waar de entry en destop loss wordt geplaatst. De entry zit dus (bij een bearish trend) aan de onderkant van de candle, maar bij een bullish trend zit die aan de bovenkant.

High wave candle sticks kunnen dus het beste getrade worden als de markt in een trend zit (up of down) en er volgt een stair way pattern.

Continuation patterns

Chart pattern

• Zijn pullbacks tegen de huidige trend in
• Komen er vaak voor op elk timeframe. Ze zijn normaal en helpen de trend gezond te houden: ze zorgen er voor dat de trend kan 'rusten'. Als een flag zich vormt en de trend wordt daarna vervolgd, dan kan de ingenomen positie behouden blijven.
• Een flagpattern is meestal 2-8 candles
• Als er steeds minder vaak een continuation komt, dan uitkijken naar een exit

Pennant pattern

• Zijn zeldzamer dan flag patterns
• Wordt je vaak niet zenuwachtig van
• De entry zou de breakout van de pennant kunnen zijn, maar vaak krijgt dit pattern een retest, dat is een gunstigere entry.

Het is alleen niet verstandig om op een retest te wachten als:

• de pennant wordt opgebouwd met inside candles
• De eerste candle van de pennant veeeeel volume heeft

Reden hiervoor is dat de 1) de pressure wordt opgebouwd door de inside candles en 2) er zit veel volume in de eerste candle. Al deze traders zijn trapped.

Stairstep pattern

Een side ways beweging.

• Komen vaak voor en hoef je niet bang voor te zijn
• Hoe langer dit pattern sideways gaat, des ter beter wordt de breakout
• Het is erg vaak een continuation pattern

Double bottom

Algemeen

Als de tweede bottom gevormd wordt door een long day candle, dan wachten op de pullback van deze long day candle. De pullback gebeurt vaak op de helft van deze candle en daar zit dan ook de entry van deze double bottom.

De afbeelding laat een double bottom zien. Nummer 1 toont de long day candle en nummer 2 toont de entry point: halverwege de long day candle. De stop loss zit onder de long day candle.

De Lower low double bottom

Bij de lower low double bottom is de tweede low lager dan de eerste low:

Duidelijk is te zien dat de twee low lager is dan de eerste low: een lower low double bottom.

Voor elke double bottom:

• Het is gunstig als er flink wat volume bij komt kijken bij een bearish candle die onderdeel is van de double bottom. Dit zijn namelijk de 'noobs' die aan het sellen zijn. 
• Koop op de restest óf koop op de close de grootste bearish candle:
  

  

  
  
  Nummer twee geeft de entry aan, dit is namelijk de high (de bovenkant van de wick) van deze candle. De tweede groene candle sluit boven de grote bearish candle, nummer 1, dit is waar je long gaat. Als een lower gepaard gaat met een toename in volume, is dit extra gunstig. Al deze traders zijn namelijk trapped.
  
  
  Maar let op: plaats geen order als er meer dan 3 candles nodig zijn om boven de close te komen van de bearish candle (nummer 1 op de afbeelding). Wacht op zo'n geval op de pullback! Deze pullback kan verwacht worden op de close van de bearish candle (nummer 1 op de afbeelding). Komt de pullback er niet? Jammer, volgende keer beter.
  
  
  Kanttekening: de rechter bottom vormt een morningstar chart pattern.

De Higher Low Double Bottom

27:08

Market fases (Dow theory)

De markt bestaat altijd uit drie fases:

1. Distribution fase
2. Public participation fase
3. Accumulation fase

Accumulation fase

Dit is de fase waar het algemene publiek 'angst' heeft. De grote investeerders zijn bang en paniekerig om te kopen. Er zijn in deze fase weinig koopsignalen. Kort door de bocht kan je over deze fase het volgende zeggen: accumulation of consolidation is een ander woord voor niet veel beweging in een bepaalde richting (boven of beneden).

Hoe herken je het begin van deze fase? 

• Door een nieuwe high, die snel faalt. De snelheid van het falen hangt af van de timeframe. Bij een weekly timeframe kan het 3-4 weken duren voordat die faalt. Een nieuwe high is niet per definitie een all-time new high! Het kan net zo goed een new high zijn na een downtrend.

Omschrijvingen van deze fase:

• Het is een saaie fase;
• Het is de moeilijkste fase
• De fase kan erg lang duren, soms zelfs jaren

Distribution fase
Hier sluiten 'the smart money' hun posities en kopen de beginnelingen. The move is in het algemeen al gebeurd, het is klaar. Angst of fear (om de trend te missen) of enthousiastme is op z'n piek hier.

Omschrijvingen van deze fase:

• Het nieuwst is het meest enthousiast
• Het is het makkelijkst om hier in te stappen
• Het gaat nu allemaal over gevoel

Public participation

Hier kan veel geld worden verdiend. Het is een sterke move naar boven of beneden. Hier begint het 'nieuws' het verhaal op te pakken en men koopt / verkoopt mee hier en de dingen bewegen smoothly.

Omschrijvingen van deze fase:

• De leukste fase
• De breakout is het leukst om te traden
• Dit is het deel dat alles goed gaat en je blijft meeliften zodat je de meeste winst kan maken
• Het is met moeilijkst in de trade te blijven

Aha! puntjes

• De bovenkant van een wick is selling pressure; als een latere candle sluit boven een vorige wick gaan er stop losses af; die mensen zijn trapped en moeten dus kopen om hun positie te sluiten. Dit zorgt weer voor meer buying pressure.
• Een hammer met een kleine wick aan de bovenkant is gunstig. Dit omdat als de markt stijgt, er een grote kans is dat de stop losses afgaan waardoor de buying pressure toeneemt.
• Let bij het sluiten van een candle of dat die een S/R level doorbreekt.  
• Als na een bepaald signaal (shooting star, hammer) een inside candle ontstaat, betekent dit dat de druk hoger wordt, de druk wordt opgevoerd.
• Na een shaved candle volgt er zelde een retest. Een shaved bottom candle betekent dat er geen wick aan de onderkant zit; en bij een shaved top candle zit er geen wick aan de bovenkant.
• Grote kans dat bij een shaved candle, de kant zonder de wick gaat dienen als een S/R level.
• Stel dat je long gaat na een aantal candles, dan kan de shaved kant van de shaved candle dienen als S/R, oftewel, daar sluit je de positie.
• Als de bias bullish is en er komt een bearish candle, kan dat erg gunstig zijn. De entry kan  dan boven de bearish candle gezet worden. Als vervolgens deze prijs wordt geraakt, gaan er waarschijnlijk veel stop losses af waardoor de prijs gaat stijgen.
• Worden er higher highs en lower highs gemaakt door de candles? Neem de wicks hierbij mee!!
• Als een wick boven een van de vorige candles uitkomt, dan is dit kan dit dienen als resistance; andersom geldt dit ook voor de bearish kant
• Long day candles hebben vaak / gebruiklijk een pullback van 50%, dat is meteen ook de entry. Nadat een long day candle is gevormd en de trend is bullish, plaats je een limit buy order op de waarde van de helft van de long day candle.
• De close (bovenkant) van een long day bearish candle dient vaak als resistance
• De open (onderkant) van een long day bullish candle dient vaak als support
• Koop nooit op new highes, maar op de retest. Het gaat at hier om highes na een krachtige beweging. Een new high betekent een break van resistance. De retest is dat resistance nu support wordt. Dus kopen als de prijs na de new high daalt naar wat voorheen resistance was en nu dus support moet worden. Op de nieuwe support ga je dan long.
• Als er niet veel verkopers zijn, maar er is veel vraag, wat moet de markt dan doen om verkopers te vinden? Dan moet de prijs omhoog. Dit is de reden waarom stock omhoog kan gaan met minder volume. Het is een groot misverstand dat de prijs alleen omhoog kan gaan met veel volume. Het is verstandig om positie te nemen als groot volume uitgeschakeld wordt.
• Na 3+ bullish candles geen trades maken; wacht op de retest / pullback. Wat is dat punt? Dat kan bijvoorbeeld een neckline zijn van een chart pattern of een S/R level. 
• Wanneer je bullish bent en er wordt een new high gevormd, dan verkoop je, pak je winst. Hoeft niet alles te verkopen, maar pak altijd winst.
• Als er meer dan 2-3 bullish candles naar een resistance level gaan, neem dan niet de breakout. Bij meer dan 2-3 bullish candle is de buying pressure wel over. 
• Een level van S/R is geldig zolang er nog geen close is geweest boven de Resistance level (of close onder de Support level). De highs en lows van de candle vormen hierbij dus het S/R level.
• Als na een swing up zich een doji vormt en de high van de doji vormt een resistance level, dan is de markt moe / uitgeput. Als vervolgens een candle sluit bóven de high van deze doji, dan is de markt ververst en is de kans groot dat de bullish uptrend verder gaat. Koop dus nooit op de high van de doji! Laat de markt zich bewijzen dat de bulls nog steeds in control zijn. Hoe? Door te sluiten boven de doji. De high van een doji aan het einde van een run kan dus fungeren als een reversal doji. Een dojo die 'ergens tussen' staat en niet aan het einde van een run, is geen reversal doji.
• Om te bepalen of een candle een hammer is, zou je de Fibonacci tool kunnen gebruiken. Teken de tool van onder naar boven op de candle en als de body sluit tussen de 0 en de 0.33 dan zou je kunnen zeggen dag hrt een hammer is. Voordeel van zo'n aanpak is dat je nu hard maakt wanneer een candle een hammer is. Het is nu niet meer op gevoel, maar dus echt meetbaar.
• Structure retests structure. Structure retests zijn niet per sé s/r levels.
• Hoe verder de Higher highs van elkaar vandaan staan, des te sterker is de trend. Andersom voor een down trend geldt dit ook.
• Als bullish close erg dicht bij de high zit, is dit een erg bullish signaal. 
• White candle gevolgd door een gap up = retest gap. Wacht op pullback (= retest) en go long. Het sentiment wat hierbij hort is dat de buyers van de eerste white candle nu hun profit pakken, dat veroorzaakt de retest / pullback
• Black candle gevolgd door gap up = gap and go. Hierbij vaak geen retest omdat de bears trapped zijn: zij moeten hun positen buyen om hun verliezen te beperken wat zorgt voor een bullish effect.
• Als er na een (kleine) congestion een gap up verschijnt, zijn alle bears trapped, wat vaak resulteert in een bullish effect.
• Zo'n 80% van de gaps worden gefilled. De meeste die niet gefilled worden zijn gap and go's.
• Impulsive moves worden gevolgd door een correction. 
• Is er selling pressure? Meerdere candles na elkaar hebben een grotere wick aan de bovenkant
• Is er buying pressure? Meerdere candles na elkaar hebben een grotere wick aan de onderkant

Order types

Bij een Hammer zou deze strategie toegepast kunnen worden:

Boven de hammer een buy limit order plaatsen en de stop loss als een stop market order.

Met andere woorden, als je anticipeert op een bullish breakout plaats dan een buy limit order om te kopen en de stop loss als een stop market order.

Morning star & Evening star

De Morning star en Evening star candlestick pattern bestaat uit drie candles. Je zou dit pattern kunnen zien als een uitgesmeerde variant van een shooting star (bij een evening star) en hammer (bij een morning star).

Bij de Morning star staat de kleine candle voor de ochtend, en dus staat deze laag. Dit is een bullish signaal.

De Evening star is andersom: de kleine candle staat boven en is een bearish signaal.

De afbeelding laat een Evening star zien: een groene candle bij een uptrend, gevolgd door een kleine bearish candle, welke dan weer wordt gevolgd door een grotere bearish candle. Wat ook opvalt is dat de laatste candle bij een evening star een lower low en een lower high maakt ten op zichte van de middelste candle.

Het idee is dat een reversel plaats vind en dat betekent dat de eerste candle opgeslokt moet worden door de volgende candles. Je wit dingen zien, die iedereen ziet en dat maakt het gunstig (profitable).

Een voorbeeld van een Morning star. Wat opvalt bij de morning star is dat de laatste candle een higher high en een higher low maakt ten op zichte van de middelste candle.

Een morning star krijgt meer zwaarte als:

• Als beide candles upper highs hebben (wicks aan de bovenkant)
• De middelste candle is een kleine spinning top candle
• De morning star zit al in een bullish trend
• De wicks aan de bovenkant van de bearish en bullish candle zijn bijna hetzelfde. Dit zorgt voor een duidelijk entry, namelijk de hight van de bullish candle
• Er zijn maar twee bullish candles op een rij, er is dus ruimte genoeg om nog verder te stijgen
• Gebeurt na een double bottom
• 
  

Tweezer top & Tweeter bottom

Een Tweezer top of een Tweezer bottom hebben zijn twee candlesticks die naast elkaar staan en beide een lange wick naar boven hebben (Tweezer top) of naar beneden (Tweezer bottom).

De kleur van de candles maakt in dit geval niet heel veel uit. Wel moeten de tweezers (de wicks) er qua grootte wel uitspringen en aan het einde van een rally staan. Hoe groter de wick, hoe meer weerstand er is geboden. Daarnaast hebben er veel mensen verloren toen zij die kant op gingen, dus meer stop losses, dus des te groter de kans dat koers kantelt.

Bullish & Bearish engulfing candlesticks

Een bullish of bearish engulfing candle betekent dat de vorige candle volledig wordt opgeslokt door de tegenovergestelde partij. Dus als de vorige candle bearish was, dan is de nieuwe engulfing candle bullish. En anders om.

De afbeelding toont een bullish reversal in de vorm van een (kleine) engulfing bullish candle.

Voorwaarde van een engulfing candle, is dan de wicks ook zo klein mogelijk zijn, want grotere wicks betekenen meer weerstand en bij een engulfing candle (/ reversal) wil je zo min mogelijk weerstand.

Voorbeeld van een bearish engulfing candle.

Inverted hammer & Shooting star

Shooting star
Een Shooting star heeft een kleine body, of geen body, een grote wick aan de bovenkont en geen of een kleine wick aan de onderkant:

Dit is een reversel signal om short te gaan. De wick wordt veroorzaakt omdat de markt aardig omhoog ging, maar vervolgens toch weer zakte en dus een hoop van de winsten weer verloor. Als eenmaal de onderkant van de onderkant wordt doorbroken, dan is iedereen die long is gegaan in die candle trapped, dus aan het verliezen. Zij moeten hun positie dus verkopen om niet nog meer verlies te lijden. Dit zorgt voor meer bearish pressure. De shooting star is daaro een teken van uitputting.

Inverted hammer

De Inverted hammer ziet er precies hetzelfde uit als de Shooting star, maar bevindt zich niet aan de bovenkant van een swing high, maar kan zich midden in het 'verkeer' bevinden of aan de onderkant van een downtrend. Een inverted hammer kan aangeven dat er voldoende overtuiging is om door resistance heen te komen. Een Inverted hammer kan worden gezien als een gefaalde candlestick: de markt faalde om te doen wat de candlestick wilde vertellen. Als eenmaal de high van de Inverted hammer wordt gebroken, dan is het erg bullish.

Hammer & Hanging man

De Hammer en de Hanging man zien er hetzelfde ui. Ze hebben een lange wick aan de onderkant, een korte body en een kleine of geen wick aan de bovenkant. De wick aan de onderkant moet minimaal 3 keer zo groot zijn als de body.

De naam Hammer komt omdat de candlestick simpelweg op een hamer lijkt.

In een lange run naar benden kan de hamer een goede koopmogelijkheid zijn. De kleur (groen of rood) maakt niet uit. Vaak krijgt de onderste wick nog een retest. De retest hoeft niet helemaal tot aan onderkant van de wick te komen, maar wel tot halverwege of er boven.

De betekenis van de hamer is als volgt. Traders komen van een down trend. Ze zien een kleine stijging naar boven en vervolgens weer naar beneden. Op dit moment is iedereen nog steeds comfortabel, maar aan het einde van het uur (of dag, of 4 uur,afhankelijk van de timeframe) heeft de markt alle verliezen weggevaagd. Dus als de trade kan worden gemaakt boven de candle, dan is iedereen aan het verliezen die short was gegaan op de Hammer. Het feit echter dat er gedurende de periode van deze candle zoveel verkopers waren, betekent wel dat er een bevestiging nodig is van de omkering. Een stijging van de prijs en toenemend volume kunnen dienen als zo’n bevestiging. Dit kan zich uiten in een lange bullish candle. 

Voor een hanging man geldt hetzelfde, maar dan andersom: Een “Hanging Man” aan het einde van een periode van stijgende koersen is, indien bevestigd, een sterke indicator van een omkering. De bevestiging bestaat hier uit dalende prijzen en toenemend volume, het liefst door een lange bearish candle.

Hanging man 

Er wordt geproken van een hanging man als na een stijgende leg deze doji zich heeft gevormd en na deze doji de lijn naar beneden wordt ingezet:

Duidelijk is te zien dat na deze doji, de hanging man, de lijn naar beneden is ingezet.

Als de hanging man of hammer op een hoger timeframe zichtbaar is, is dat een erg sterk teken en zijn ze erg powerful.

Ook als een hammer gevolgd wordt door een grote groene candle met flink volume, is dat een zeer goed teken.

Vaak zijn professionele traders op zoek naar dit soort candlesticks om trades te plaatsen.

Als de prijs van de candlestick die na de hanging man komt onder de laagste prijs komt van de hanging man, is dat een sterk bearish signaal. Dit komt omdat alle traders die long zijn gegaan op de hanging man nu trapped zijn. Hun stop losses gaan nu af, wat zorgt voor nog meer beweging naar beneden.

Voorbeeld van een hanging man, gevolgd door een candle die een lagere prijs heeft aangetikt dan de hanging man.

De hanging man en hammer worden dus pas zo genoemd op het moment als de bottom (bij een hanging man) of de top (bij een hammer) wordt doorbroken door de volgende candle.

 

Northern doji & Southern doji

De doji candle sticks hebben geen of bijna geen body.

De Northern en Southern doji's zijn reversal candle sticks. Een Northern doji komt aan het einde van een high run en suggereert een bearish reversal. Bij een Southern doji is dit precies andersom, die suggereert een bullish reversal.

Southern en Northern doji's kennen aantal specifieke regels:

• De candle opent met dezelfde prijs als de vorige candle
• Onder de body van de doji zit een kleine wick. Deze wick prikt dus eigenlijk in de body van de vorige candle.
• Bevindt zich aan de bovenkant van een leg (northern) of juist aan de onderkant (southern).

Voorbeeld van een Southern doji: de doji bevind zich aan de onderkant van een leg.

Een Northern doji: de doji zit aan de bovenkant van de leg.

De Northern en Southern doji's krijgen meer zwaarte als ze zich aan het einde van een lange of diepe run / leg bevinden.

Gravestone doji & Dragonfly doji

Een doji is een neutrale candlestick: de open en de close zitten dicht bij elkaar.

Gravestone doji
Deze doji sluit en opent aan de onderkant van de range van de candle.

De betekenis van deze doji is dat de markt probeerde te stijgen, maar tegelijkertijd alles verkocht. Het is dus een teken van zwakte

Voor het traden ga je short onder de candle en zet je de stop loss boven de candle.

Dragonfly doji
Hetzelfde als de Gravestone doji, maar bij een Dragonfly doji zit de open en close aan de bovenkant.

Hier probeerde de verkopers de markt verder te laten dalen, maar de kopers stapten in en voorkwamen dus dat de markt verder ging dalen. Dit is een teken van sterkte.

Voor het traden van een dragonfly doji zet je de buy boven de top van de candle, en de stop loss onder de candle.

Het verschil tussen de Dragonfly & Gravestone doji's en Pinbar doji's is dat de Pinbar een body heeft en de Dragonfly en Gravestone doji niet.

Spinning top, Pin Bar & Doji candles

De overeenkomst tussen Spinning top, Pin Bar & Doji candles is dat het indecision candles zijn. De open en de close liggen relatief dicht bij elkaar, soms zijn ze zelfs hetzelfde. Het verschil tussen deze drie candles heeft te maken met de wick. De wick geeft de totale range aan van de desbetreffende timeframe.

Spinning top

Een spinning top kan zowel groen (bullish) als rood (bearish) zijn. Zijn naam is te danken omdat het lijkt op een ronddraaiende tol (= spinning tob).

Op de lagere time frames (<= 4uur) wachten traders af welke richting de markt vervolgens op gaat. Gaat hij naar benden, dan wordt vaak support weer bereikt:

De afbeelding toont een spinning top waarna vervolgens de prijs daalt terug naar support, wat in dit geval voorheen resistance was. Deze strategie is een short-term strategie. Er zal nooit een grote beweging te zien zijn.

Doji

Een Doji opent en sluit op, zo niet nagenoeg, op dezelfde prijs.

Het verschil tussen een spinning top en en doji is de lengte van de wick. De grote wicks van een spinning top geven aan dat er veel volatiliteit is, en er dus meer besuiteloosheid is.

De kleine wicks van een doji kunnen worden geinterpreteerd worden als een gebrek aan interesse.

Doji's kúnnen iets zeggen, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Een doji kan bijvoorbeeld exhaustion betekenen aan het einde van een trend:

De Doji hier geeft het einde van de trend aan. Het is niet per definitie zo dat een doji in zo'n situatie het einde van de trend is, maar het is zeker een signaal dat er iets aan de hand is, altijd opletten dus.

Het kan ook zo zijn dat een doji niks betekent, dat het besluiteloosheid is. Het beste in zo'n situatie is om niks te doen en te wachten totdat de markt duidelijk maakt welke kant zij op gaat.

Deze doji's betekenen dus besluiteloosheid, opvallend daarbij ook is dat de markt sideways gaat en dus niet in een trend zit.

Pinbar
De naam pinbar is een afgeleide van Pinocchio: het heeft een lange neus en hij liegt tegen je: tijdens de run lijkt het alsof de richting van de trend door wordt gezet, maar de waarheid is achteraf dat dit niet zo blijkt te zijn:

De afbeelding laat twee variaties zien van de pinbar. Het betekent dat de dat kopers probeerde om de markt hoger te krijgen, maar aan het einde van de candle zijn de meeste kopers al aan het verliezen. Het gevolg is dat (in dit geval) een daling wordt ingezet, terug naar het vorige support level.

Pinbars kunnen komen in twee varianten:

 

Andere veelgebruikte namen voor deze candles zijn shooting star (links) en hammer (rechts). Ook deze candles hebben de open en close erg dicht bij elkaar zitten.

Belangrijk om te houden is dat als de afstand tussen het openen en het sluiten erg dicht bij elkaar ligt, en er komt opeens een break (naar boven of beneden), dat zegt iets. Het zegt dat momentum toeneemt (hoger of lager afhankelijk van de richting). Het verteld zeker dat een beslissing is gemaakt en dat is de beslissing die je wilt volgen.